به گزارش خبرنگار «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ هفته گذشته بود که مجلس نمایندگان آمریکا طرح تحریم سه کشور، ایران، روسیه و کره شمالی را در دستور کار قرار داد. بسیاری بر این باور بودند که این تحریم ها را می توان بی سابقه دانست. محسن رضایی، دبیر مجمع تشخصی مصلحت نظام در واکنشی توئیتری به محتوای این تحریم ها، آنها را تحریم هایی بی سابقه در طی صد سال اخیر دانست. این طرح در مجلس نمایندگان آمریکا با 419 رای موافق و فقط 3 رای مخالف به تصویب رسید. شاید جالب باشد که بدانیم هر دو جناح سیاسی در آمریکا، یعنی دموکرات ها با 190 رای و جمهوری خواهان با 229 رای، طرح تحریم های جدید علیه ایران را به تصویب رساندند.
طبق قوانین ایالات متحده آمریکا، طرح ها بعد از تصویب در مجلس نمایندگان باید به مجلس سنای آمریکا برود و تایید آن مجلس را اخذ کند. در مجلس سنای آمریکا نیز طرح تحریم سه کشور ایران، روسیه و کره شمالی را با نسبت آرای 98 به 2 به تصویب رسید و جهت امضای نهایی به دست دونالد ترامپ می رسد. اگر ترامپ این طرح را وتو کند، این قانون مجددا با توجه به دو سوم رای نمایندگان، هر دو مجلس، به تصویب می رسد و لازم الاجرا خواهد بود.
واکنشهای داخلی به تحریمهای جدید
اما این قانون در داخل با واکنش های گوناگونی رو به رو شد. حسن روحانی در جلسه چهارشنبه هیئت دولت با اشاره به بدعهدی های آمریکایی و اشاره به آیات قرآن گفت: تحریم های اخیر علیه ایران در واقع تکرار تحریمهای گذشته بودو این نشان آن است که حربه تحریم آمریکا نسبت به گذشته بسیار کند شده است.سید عباس عراقچی معاون حقوقی وزرات خارجه، این تحریم را جدید ندانست و گفت: «قانونی که در کنگره آمریکا در حال تصویب است، تحریم موضوعی جدیدی وضع نمیکند و جمعبندی تحریمهای گذشته آمریکا در حوزههای غیر هستهای است.»
اما سوالی که از سوی منتقدان مطرح می شود این است که چرا باید جلساتی در سطوح بالای حاکمیتی آمریکا تشکیل شود تا دوباره تحریم های قبلی را جمع بندی کنند یا مورد بررسی قرار دهند؟
آیا تحریمهای اخیر، نقض برجام است؟
تحریم های جدید آمریکا علیه ایران توانسته بند «ح» مقدمه برجام، و همچنین بندهای 26،28و 29 و بند 1-4-8 ضمیمه توافق هسته ای را به صورت آشکار نقض کند. در بند ح مقدمه برجام که در سایت وزارت خارجه قابل برداشت است، آمده:
در بخشی از بند 26، برنامه جامع اقدام مشترک تصریح می شود:
«ایالات متحده، با حسن نیت، نهایت تلاش خود را برای دوام این برجام و پیشگیری از ایجاد تداخل در تحقق متمتع شدن ایران از لغو تحریمهای مشخص شده در پیوست دو به عمل خواهد آورد. دولت ایالات متحده، در چارچوب اختیارات قانونی رئیس جمهور و کنگره، از بازگرداندن یا تحمیل مجدد تحریمهای مشخص شده در پیوست 2 که اعمال آنها را وفق این برجام متوقف کرده است، خودداری می نماید.»
حال باید دید که پیوست 2 برجام در خصوص وظایف دولت و نمایندگان ایالات متحده آمریکا چه می گوید و چرا قانون تحریم های اخیر آمریکا، نقض برجام محسوب می شود؟
تحریم های اخیر ایالات متحده آمریکا، در قبال ایران را میتوان نقض کننده بند 28 برنامه جامع اقدام مشترک دانست. همانطور که در بند«ح» برجام آمده است، دولت ها باید از هرگونه اقدامی که حتی مخالف با روح برجام است، خودداری کنند. لذا می توان گفت، این جمله معروف که روح برجام نقض شده است نه متن و یا پیکرهی آن، جمله ای اشتباه است. زیرا بر طبق متن برجام، نباید حتی روح و هدف و اجرای موفقیت آمیز آن به خطر بیفتد. در بند 28 برنامه جامع اقدام مشترک آمده است:
نظر مسئول سابق مذاکرات راجع به نقض برجام
سعید جلیلی نسبت به سخنان عراقچی واکنش نشان داد و گفت: اینکه برخی میگویند «این تحریم جدید محسوب نمی شود»، «غیر هسته ای است» و یا «فقط تجمیع تحریم های قبلی است» غلط است زیرا طبق این تحریم، دستور اجرایی 13382 رییس جمهور امریکا در سال 2005 که به بهانه «مقابله با سلاح های کشتار جمعی» از جمله سلاح های «هسته ای» اعمال شده بود، امروز به یک «قانون» جدید تبدیل شده و علاوه بر آن تحریم های «وسیع» و «جدید» دیگری نیز علیه ایران وضع شده است.
در بخش 4 قانون HR.3364موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی مورد تحریم واقع شده، در حالی که پیش از این تحریم های موشکی ایران مانند بند 9 قطعنامه 1929 به بهانه «هسته ای» وضع شده بود لذا تحریم های موشکی در قانون جدید امریکا ادامه «تحریم های هسته ای» است.
طبق این قانون علاوه بر سپاه قدس، مجموعه ی سپاه، مقامات، عوامل و نهادهای وابسته به آن به بهانه حمایت از تروریسم مشمول فرمان اجرایی 13224 میشوند و به این بهانه به دلیل قرار گرفتن در لیست تحریم آمریکا (SDN) مشمول تحریم های ثانویه بانکی و غیر بانکی امریکا خواهند شد.
عراقچی از موضع خود کوتاه آمد؛ تحریمها جدید بوده است
اما شب گذشته عباس عراقچی با حضور در برنامه نگاه یک، به صورت ضمنی تحریم های جدید علیه ایران را پذیرفت و گفت: تحریمهای جدید آمریکا قانون جدید و حرف جدید هست اما موضوع جدیدی نیست و در ادامه دشمنیهای همیشگی آمریکاست.
عراقچی از دو مفهوم نقض برجام و نقض فاحش برجام استفاده می کند و میگوید که آنچه که اتفاق افتاده است نقض فاحش برجام نبوده است. این اظهارات عراقچی در حالی است که رئیس جمهوردر سال گذشته و در مجلس شورای اسلامی و به دلیل تحریم های مجلس آمریکا در دولت اوباما گفته بود: به عنوان رئیس جمهوری اسلامی ایران اعلام می کنم نقض برجام را از سوی هیچ یک از گروه 1+5 تحمل نخواهیم کرد و اقدام مجلس سنای آمریکا را نقض فاحش برجام دانسته که پاسخ قاطع ایران را به دنبال خواهد دارد.باید پرسید که چطور زمانی ترحیم های مجلس برجام از سوی آمریکا، نقض فاحش برجام محسوب می شود و زمانی دیگر چنین نیست؟
حال باید منتظر بود تا ببینیم که برجام به چه سرنوشتی پیدا خواهد کرد؟
